ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ನ್ಯೂಸ್, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ:
ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಬದುಕಿನ ಕಾಲಾಘಟ್ಟದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಹೋರಾಟಗಳು
ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಪುರುಷರಾಗಿದ್ದರು. ಶೋಷಿತ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ, ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿದವರು. ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರಾಗಿ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಾಗಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಐನ್ಸ್ಟೀನ್ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದೆ.
1. ಚೌದರ ಕೆರೆಯ ನೀರು ಮುಟ್ಟುವ ಹೋರಾಟ:
ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಹಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಚೌದರ ಕೆರೆಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಕೇವಲ ಸ್ವಂತದ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿರದೆ, ಇಡೀ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಆಂದೋಲನವಾಗಿತ್ತು.
ಹೋರಾಟದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರು ಕೆರೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸವರ್ಣೀಯರು ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ್ದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ತೀವ್ರ ನೋವುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ: 1927ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ನೀರಿಗಾಗಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ನುಡಿ: “ಈ ಕೆರೆಯ ನೀರು ಕುಡಿಯದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ, ನಾವು ಕೂಡ ಸಹ ಮಾನವರು” ಎಂದು ಸಾರಿದರು. ಕೆರೆಯ ನೀರು ಪಡೆಯಲು ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಿಷಾದಿಸಿದರು.
ಘಟನೆ: ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಕೆರೆಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಮತಾಂಧರು ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿ, 108 ಬಿಂದಿಗೆ ಸಗಣಿ ಮತ್ತು ಗಂಜಲವನ್ನು ಹಾಕಿ ಕೆರೆಯನ್ನು “ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ” ಕಂದಾಚಾರ ಮಾಡಿದರು.
2. ಮನುಸ್ಮೃತಿ ದಹನ:
ಮನುಸ್ಮೃತಿಯು ಜಾತಿವಾದದ ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರನ್ನು ದಾಸ್ಯಕ್ಕೀಡು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸುಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
ಕಾರಣಗಳು: ಮನುಸ್ಮೃತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಶೂದ್ರರು ಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ, ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ಏಕೈಕ ಕರ್ತವ್ಯ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.
ದಹನ: 1927ರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾನತೆಯ ಬೋಧನೆಯ ಈ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಮರ್ಥನೆ: “ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಿಗೆ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಸಿಕ್ಕಿತು” ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸಂಕಟವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
3. ಕಾಲಾರಾಮ್ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶ ಹೋರಾಟ:
ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶವು ಕೇವಲ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರದೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರನ್ನು ಮನುಷ್ಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು.
ನಾಸಿಕ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ: 1930ರ ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ನಾಸಿಕ್ನ ಕಾಲಾರಾಮ್ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 15,000 ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ರಾಮ ಮಂದಿರದತ್ತ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದರು. ಪ್ರತಿರೋಧ: ಸವರ್ಣೀಯರು ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರು. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ಈ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು.
ಪರಿವರ್ತನೆ: ಕೊನೆಗೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು, “ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶವು ನಿಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸದು, ಉತ್ತಮ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಿ” ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಅವರು ಚಿಂತಿಸಿದರು. ತೀರ್ಮಾನ: ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಈ ಹೋರಾಟಗಳು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಅರಿವಿನ ಬೆಳಕಾಗಿವೆ. ಅವರು ಎಳೆದ ಈ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ರಥವನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಲೇಖನ: ಪ್ರೊ.ಲಿಂಗಪ್ಪ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ.
