“ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಖವಾಡದ ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಸಿರು ಹತ್ಯೆ: ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ನಗ್ನ ಸತ್ಯ”. “ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇನಾ… ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವೇನಾ?”.
“ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಪ್ರಗತಿಯೇ… ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವೇ?”.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇಂದು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಕಿರುಚುತ್ತಿವೆ.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಕೇವಲ 7% ಮಾತ್ರ ಇರುವುದೇ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಗಂಟೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸರಾಸರಿ 22%ಕ್ಕೂ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು 24%ಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನಕ್ಕಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ 33% ಅರಣ್ಯ ಗುರಿಯಿಂದ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನ ಹದಗೆಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊಡೆತ ನೀಡಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದೇವೆ.
ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಡಿಸಿ ಕಚೇರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 3000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುವುದು ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ ಸಹ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಯಾಕೆ? ಇದು ಯೋಜನೆಯ ಕೊರತೆಯೇ… ಅಥವಾ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೇ?.
ಮರಗಳು ಕೇವಲ ಗಿಡಗಳಲ್ಲ;
ಅವು ಜೀವಸಂಕುಲದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು. ಅವು ನಮ್ಮ ಉಸಿರಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಮಳೆಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಮರವನ್ನು ಕಡಿದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೀವವಲ್ಲ, ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿನ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದಂತೆ. ಹೀಗಾಗಿ 3000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಪರಿಸರ ದುರಂತ.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಡಿಸಿ ಕಚೇರಿ ಬಳಿ ನಡೆದ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ; ಇದು ಬದುಕನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೋರಾಟ.
ನಗರೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಸಿರು ನಾಶ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆತಂಕಕಾರಿ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಉಷ್ಣಾಂಶ ಏರಿಕೆ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ನಾಶ ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ — ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಏನು?. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ?. ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬದುಕಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ?.
ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳು ಇವೆ. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಆದರೆ ಸುಲಭದ ಮಾರ್ಗದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ವೈಫಲ್ಯ.
ಇದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅಲ್ಲ; ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ನಾಗರಿಕರ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಮರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗಬೇಕು.
ಕೊನೆಗೆ— ಇದು ಘೋಷಣೆ, ಇದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಇದು ಸಂಕಲ್ಪ:
ಮರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ – ಬದುಕನ್ನು ಉಳಿಸಿ!.
ಹಸಿರು ಕಾಪಾಡಿ – ಭವಿಷ್ಯ ಕಾಪಾಡಿ!.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕು, ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು!.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಹಸಿರಾಗಿರಲಿ – ನಮ್ಮ ಉಸಿರು ಜೀವಂತವಾಗಿರಲಿ!.
ಲೇಖನ: ಕೆ.ಟಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು.
