ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ನ್ಯೂಸ್, ಮೈಸೂರು:
ಸಿರಿಗಿಂತ ಸಂಸ್ಕಾರವೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಸೊತ್ತು!
ಸಿರಿಸಂಪತ್ತು ಬದುಕಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಅವನ ಸಂಸ್ಕಾರ, ಸನ್ನಡತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಯುತ ನಡೆನುಡಿಯೇ.
ಸಿರಿಗಿಂತ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮೇಲು,
ಗುಣವಿದ್ದ ಬದುಕೇ ಬೆಲೆಬಾಳು!
ಮನುಷ್ಯನ ಬಳಿ ಎಷ್ಟು ಹಣವಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮಾನವೀಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬುದೇ ಅವನ ನಿಜವಾದ ಅಳತೆ. ಆಸ್ತಿ, ಅಧಿಕಾರ, ಪದವಿ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬದುಕಿನ ಹೊರಗಿನ ಸಂಪತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ, ಕರುಣೆ, ವಿನಯ, ವಿವೇಕ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಸಹನೆ, ಪರೋಪಕಾರ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಗೌರವ ಇವೆಲ್ಲ ಒಳಗಿನ ಸಂಪತ್ತು. ಹೊರಗಿನ ಸಿರಿ ಕಾಲದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಕರಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಮೂಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪೀಳಿಗೆಗಳವರೆಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಸಿರಿಗಿಂತ ಸಂಸ್ಕಾರವೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಸೊತ್ತು.
ಸಂಸ್ಕಾರವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಸಭ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಲ್ಲ. ಯಾರೂ ನೋಡದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡದಿರುವ ಮನಸ್ಸು ಸಂಸ್ಕಾರ. ಅಧಿಕಾರ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಹಂಕಾರಪಡದಿರುವುದು ಸಂಸ್ಕಾರ. ತಪ್ಪಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರ. ತನ್ನಿಗಿಂತ ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣದಿರುವುದು ಸಂಸ್ಕಾರ. ಪರರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ಅಸೂಯೆಪಡದೆ ಸಂತೋಷಪಡುವ ವಿಶಾಲ ಮನಸ್ಸು ಸಂಸ್ಕಾರ. ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಒಳಗಿನ ಗುಣ ಹೊರಗಿನ ನಡೆನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವುದೇ ಸಂಸ್ಕಾರ.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆ ಇದೇ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರಿದೆ. “ವಿದ್ಯಾ ದದಾತಿ ವಿನಯಂ” ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸೂಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನವು ವಿನಯವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಅಹಂಕಾರ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಆ ಜ್ಞಾನ ಅಪೂರ್ಣ. ಸಂಪತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ದಾನಶೀಲತೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ವಿನಯ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ಸಂಪತ್ತು ಸಾರ್ಥಕ. ವಿದ್ಯೆ ಮನುಷ್ಯನ ತಲೆಯನ್ನು ಎತ್ತಬೇಕು; ಆದರೆ ಇತರರನ್ನು ತುಳಿಯುವಷ್ಟು ಅಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ಒಳಿತನ್ನು ನೋಡುವಷ್ಟು.
ಸಂಸ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಪಾಠಶಾಲೆ ಮನೆ. ಮಗುವಿಗೆ ಸಾವಿರ ಮಾತು ಹೇಳಿದರೂ ಅದು ಪೋಷಕರ ನಡೆನುಡಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. ತಂದೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರೆ ಮಗು ಗೌರವ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಮನುಷ್ಯರೆಂದು ಗೌರವದಿಂದ ಕಂಡರೆ ಮಗು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಆತಿಥ್ಯದ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ನೆರೆಮನೆಯವರ ನೆರವಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದರೆ ಪರೋಪಕಾರದ ಮೌಲ್ಯ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕಲಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಣಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬದುಕೇ ಅವರಿಗೆ ತೆರೆದ ಪಾಠಪುಸ್ತಕವಾಗಬೇಕು.
ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಒಂದೇ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಒಬ್ಬನಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಳ, ದುಬಾರಿ ವಾಹನ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಕೆಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ವೈಭವವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಚೇರಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮಾತನ್ನೂ ಗೌರವದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ತಪ್ಪಾದರೆ ತಾನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮೊದಲನೆಯವನ ಬಳಿ ಆಸ್ತಿ ಉಳಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಎರಡನೆಯವನಿಗೆ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಣದಿಂದ ದೊರಕದ ಈ ವಿಶ್ವಾಸವೇ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಸಂಪತ್ತು.
ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಿರಿತನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಆಸೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಮನೆಯ ಗಾತ್ರ, ವಾಹನದ ಬೆಲೆ, ಧರಿಸುವ ವಸ್ತ್ರ, ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನ ಇವುಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಘನತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವು ಮನುಷ್ಯನ ಹೊರಗಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಅವನು ದುರ್ಬಲರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಾದಾಗ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
“ಮಾತಿನ ಸೊಗಸಿಗಿಂತ ನಡತೆಯ ಸೊಗಸು ದೊಡ್ಡದು; ಸಂಪತ್ತಿನ ಹೊಳಪಿಗಿಂತ ಗುಣದ ಹೊಳಪು ಶಾಶ್ವತ.” ಈ ಸೂಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿದೆ. ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನೆರವಾಗುವುದು ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಸಂಸ್ಕಾರವು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ಅದು ನಡೆದು ತೋರುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಆಳವಾದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ, ಕಲೆ, ಪರಂಪರೆ, ಆಚರಣೆ, ಜೀವನಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ವಿಶಾಲ ರೂಪ. ಸಂಸ್ಕಾರವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದುದನ್ನು ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ. ಹಳೆಯದನ್ನು ಉಳಿಸುವುದೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಜೀವಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜದ ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು — ಇವೆಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಆಧುನಿಕ ರೂಪಗಳು.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ತಿರುಕ್ಕುರಳಿನ ಜ್ಞಾನವೂ ಮನುಷ್ಯನ ಗುಣವೇ ಅವನ ನಿಜವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಎಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಹೊರಗಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಒಳಗಿನ ಗುಣವೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶಾಶ್ವತ ಗುರುತು. ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿಯೂ “ಸತ್ಯಂ ವದ, ಧರ್ಮಂ ಚರ” ಎಂಬ ಉಪದೇಶ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿಗೆ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಸತ್ಯ, ದಯೆ, ನ್ಯಾಯ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಹಳೆಯದಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಕಾಳಜಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಕಾಳಜಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಗತ್ಯ. ಅಂಕಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ ಮಗು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಾನವೀಯತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಪೂರ್ಣತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನವು ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕಾರವು ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೈಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕಾರ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವೇಕ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಪತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆಯೆಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಬಹುದು, ಹಣವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು. ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದುಕಿ ತೋರಿಸಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಾವು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವ ಮನೆಗಿಂತ, ಅವರು ನಮ್ಮಿಂದ ಕಲಿಯುವ ನಡತೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಂಪರೆ. ನಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಿಂತ ನಮ್ಮ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಯುವ ಒಳ್ಳೆಯ ನೆನಪು ಅಮೂಲ್ಯ.
ಮನುಷ್ಯನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಬೇಕು. ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದಂತೆ ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಪ್ಪು. ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪಾಯ. ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬದುಕನ್ನು ತುಳಿಯುವುದು ಸಂಸ್ಕಾರವಲ್ಲ.
ಕೊನೆಗೆ ಉಳಿಯುವುದು ಹಣದ ಲೆಕ್ಕವಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಎಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆವು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಎಷ್ಟು ಹಂಚಿದೆವು ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋದೆವು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಎಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡೆವು ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಎಷ್ಟು ಜನರು ನಮ್ಮನ್ನು ಭಯಪಟ್ಟರು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಎಷ್ಟು ಜನರು ನಮ್ಮನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ. ಆ ಗೌರವವನ್ನು ಹಣದಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಬಹುದು.
ಆದುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಆದರ್ಶ ನೀಡೋಣ. ವಿದ್ಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವಿನಯ ನೀಡೋಣ. ಯಶಸ್ಸಿನ ಜೊತೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕಲಿಸೋಣ. ಸಿರಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಪತ್ತು ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಬ ಹುದು. ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕಾರವೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಅರ್ಥ ತುಂಬುತ್ತದೆ.ಸಿರಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸು, ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಬಹು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರು, ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡ. ನೀನುಹೆಸರು ಗಳಿಸು, ಒಳ್ಳೆಯತನವನ್ನೂ ಉಳಿಸು.ಆದರೆ ಈಬದುಕು ಮುಗಿದರೂ, ಮೌಲ್ಯಗಳು ಉಳಿಯುವಂತೆ ಬಾಳು.
ಲೇಖನ: ಕೆ.ಎಸ್ ಪ್ರಮೋದ್ ಕುಮಾರ್, ನೌಕರರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮೈಸೂರು.
