ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ನ್ಯೂಸ್, ಮೈಸೂರು:
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಆರೋಗ್ಯ ಎಂದರೆ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯವೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಕಾರಣ ಹುಡುಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ನೋವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸ್ಥಾನವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ದುಃಖ, ಭಯ, ಅತಿಯಾದ ಚಿಂತೆ, ವಿಚಿತ್ರ ನಡವಳಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ನಿರಾಸೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಭಾವ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಅಥವಾ ವಿಧಿಯ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯವೂ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಷ್ಟೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಚಿಂತನೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ವೈದ್ಯ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೇಟಿಸ್ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸದೆ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು. ಆದರೆ 18ನೇ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನೂ ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಬಲವಾಯಿತು. ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಅವಲೋಕನ, ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ರೂಪುಗೊಂಡವು.
20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಅರಿವಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ದೊರೆಯಿತು. ಮೆದುಳಿನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ, ನರಸಂದೇಶಕಗಳು, ಆನುವಂಶಿಕ ಅಂಶಗಳು, ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಒತ್ತಡಗಳು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನೋಬಲದ ಕೊರತೆ ಎಂದು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಜೈವಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದ ಫಲವೆಂದು ನೋಡುವ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವೇ ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ 1992ರಲ್ಲಿ ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. 1994ರಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯವೊಂದನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕ್ರಮವೂ ಬಲವಾಯಿತು. ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಳಂಕ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ನೆರವು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.
ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು. ಒಂದು ದಿನದ ಜಾಗೃತಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು. ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಗೆ ನಿಯಮಿತ ತಪಾಸಣೆ, ಆಹಾರ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆಯೋ ಅದೇ ಸಹಜತೆಯಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮಾತನಾಡುವ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು.
ಇಂದು ಈ ಅಗತ್ಯ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳೇ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2023ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು 1.2 ಶತಕೋಟಿ ಜನರು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಏಳರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವು ಕೆಲವೇ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬ, ಶಾಲೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಆತಂಕದಿಂದ ಬಳಲುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೆಲಸದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕದಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾನವೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೂಡ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಅಂತರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಅಂತರ ಸುಮಾರು 83 ಪ್ರತಿಶತ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವೃತ್ತಿಪರ ನೆರವು ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ತಜ್ಞರ ಕೊರತೆಯಷ್ಟೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಡಚಣೆ, ಸೇವೆಗಳ ಅಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸದಿರುವುದೂ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಇಲ್ಲಿ “ಅರಿವೇ ಮೊದಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆ” ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದುಃಖವೂ ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆತಂಕವೂ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರಾಸೆ, ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ, ನಿದ್ರೆ ಅಥವಾ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ತೊಂದರೆ, ನಿರಂತರ ಭಯ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ದೂರವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರರ್ಥಕತೆಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಕಿಶೋರರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಅರಿವು ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 10ರಿಂದ 19 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಸುಮಾರು ಏಳು ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಒತ್ತಡ, ಕುಟುಂಬದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋಲಿಕೆ, ಸೈಬರ್ ಕಿರುಕುಳ, ಏಕಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಅವರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗುವಿನ ಮೌನವನ್ನು ಹಠವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ಬದಲು ಅದರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು.
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಇಂದು ಬಹಳಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಔಷಧೋಪಚಾರ, ವರ್ತನೆ ಆಧಾರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳು, ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಸಾಕಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಔಷಧೋಪಚಾರದ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು. ಮತ್ತವರಿಗೆ ಎರಡೂ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಜನರ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಟೆಲಿ-ಮಾನಸ್ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ದೂರವಾಣಿ ಆಧಾರಿತ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 14416 ಅಥವಾ 1800-89-14416 ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸೇವೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ತಜ್ಞರ ಸೇವೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನೆರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿವೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲಿದೆ.
ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬವು ಮೊದಲ ಬೆಂಬಲ ಕೇಂದ್ರವಾಗಬೇಕು. ಶಾಲೆ ಎರಡನೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳವಾಗಬೇಕು. ಉದ್ಯೋಗದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ವಾತಾವರಣ ಇರಬೇಕು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲವಾಗಬೇಕು.
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದ ಭಾಷೆಯೂ ಬದಲಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ನೆರವು ಕೇಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲನೆಂದು ನೋಡುವ ಮನೋಭಾವ ದೂರವಾಗಬೇಕು. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸೋಲಲ್ಲ. ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಪರಿಹಾರದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಲಕ್ಷಣ.
ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶವೂ ಇದೇ. ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಒಂದು ದಿನವನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾಗ ನೀಡುವ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು. ಮನಸ್ಸಿನ ನೋವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡದೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ, ಹೇಳಿದ ನೋವನ್ನು ತೀರ್ಪು ನೀಡದೆ ಕೇಳುವ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ದಿನದ ಆಶಯ ಸಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನಸ್ಸು ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಒಳಗಿನ ದಿಕ್ಕುಸೂಚಿ. ಅದು ಸಮತೋಲನ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಹೊರಗಿನ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಗೂ ಅರ್ಥ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ದೇಹದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ ಮನಸ್ಸಿನ ನೆಮ್ಮದಿಯವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಅಗತ್ಯ. ಅರಿವು ಬಂದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಬಂದಲ್ಲಿ ನೆರವು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನೆರವು ಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆತಾಗ ಬದುಕು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಲೇಖನ: ಕೆ.ಎಸ್.ಪ್ರಮೋದ್ ಕುಮಾರ್, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮೈಸೂರು.
