ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೆ.ಎನ್. ಟಾಟಾ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷತೆ ಸಮ್ಮೇಳನ 2026, ಶುಕ್ರವಾರ ಎರಡನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ.
ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ ಆಯೋಜಿಸಿರುವ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ 11 ದೇಶಗಳ 30 ತಜ್ಞರು ಸೇರಿದಂತೆ 800ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.
ಭಾರತವು 6,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಡ್ಯಾಂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂರನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಡ್ಯಾಂಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು 25 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯವು.
ಕರ್ನಾಟಕ 231 ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳಾಗಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಿದೆ.
"ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು" ಎಂಬ ವಿಷಯವು ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷತೆ ಇನ್ಮುಂದೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಂತರದ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲ. ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 70 ಪ್ರತಿಶತ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು 25 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯವು. ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ - ಮಾಹಿತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು "ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯಗಳು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದರು. ಕೃಷಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಹವಾಮಾನ-ಚಾಲಿತ ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಕೆಸರು, ಭೂಕಂಪನ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸಿಎಂ ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.
ಹಳೆಯ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮಾತನಾಡಿ, ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು 60 ರಿಂದ 70 ವರ್ಷ ಹಳೆಯವು. ಸಿದ್ಧತೆ ಐಚ್ಛಿಕವಲ್ಲ, ಅದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದರು.
ಕರ್ನಾಟಕವು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, 58 ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ 1,500 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ದೊಡ್ಡ ಡಿಆರ್ಐಪಿ ಉಪಕ್ರಮವು 19 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 10,211 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 736 ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿಜವಾದ ಬಲವು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು, ದೂರಸ್ಥ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ದತ್ತಾಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಡಿಸಿಎಂ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
ಸಂಶೋಧನೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಭೇಟಿ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಚನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಭೂಕಂಪನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಕುರಿತು 46 ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಭೂಕಂಪನ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಸರು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಐಎಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ ರೂರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಮ್ಮೇಳನದ ಜೊತೆಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿನ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ಇದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ, ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ರಂದು ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಡ್ಯಾಂಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭೇಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಗೇಟ್ಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
