ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ನ್ಯೂಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು:
ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಮರಣವೇ ಮಹಾನವಮಿ
ಬಸವಣ್ಣನವರ “ಜೋಳವಾಳಿಯಾನಲ್ಲ, ವೇಳೆವಾಳಿಯವ ನಾನಯ್ಯಾ. ಹಾಳುಗೆಟ್ಟೋಡುವ ಆಳು ನಾನಲ್ಲಯ್ಯಾ. ಕೇಳು, ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ, ಮರಣವೇ ಮಹಾನವಮಿ!” ಎಂಬ ವಚನವನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದಾಗ ಅದರ ಅರ್ಥ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರಣದ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶರಣರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯಕ, ದಾಸೋಹ, ಲಿಂಗನಿಷ್ಠೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ ಕೇವಲ ಉಪದೇಶಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವು ಬದುಕಿನ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದವು.
ತಾನು ನಂಬಿದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಂಕಟ ಬಂದಾಗಲೂ ಕೈಬಿಡದೆ ಬದುಕುವುದು ಶರಣನ ಧರ್ಮವಾಗಿತ್ತು. ಬದುಕುಳಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಂತು ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ ಧೈರ್ಯ ಈ ವಚನದ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಮರಣವನ್ನು “ಮಹಾನವಮಿ”ಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾನವಮಿ ಎಂದರೆ ವಿಜಯದ, ಶೌರ್ಯದ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದ ಸಂಕೇತ. ಆದರೆ ಬಸವಣ್ಣನವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದ ಮರಣವೂ ಒಂದು ವಿಜಯೋತ್ಸವವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯ ವಿಜಯವನ್ನು ಕಾಣುವ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಯಾಣದ ಶರಣರ ಬದುಕು ಈ ವಚನದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆ ಜಾತಿ, ಮೇಲುಕೀಳು, ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಕಾಂಡದ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ಗೌರವ, ದಾಸೋಹಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ, ಲಿಂಗಾನುಭವಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಸಮಾನತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ ಶರಣರ ಚಿಂತನೆ ಸಮಾಜದ ರೂಢಿಗತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸವಾಲಾಯಿತು. ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿಂತನೆಗೆ ಸಂಕಟ ಎದುರಾದಾಗ ಶರಣರ ಮುಂದೆ ಎರಡು ದಾರಿಗಳಿದ್ದವು. ಒಂದು ದಾರಿ ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು. ಮತ್ತೊಂದು ದಾರಿ ತಾವು ನಂಬಿದ ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನಿಲ್ಲುವುದು. ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಘರ್ಷದ ಕಥೆಯಾಗದೆ ಶರಣರ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಮಹತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶರಣರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವ ಎಳೆವೊಟೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಈ ತ್ಯಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ಕರುಣಾಜನಕ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಆನೆಗಳ ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಎಳೆಸುವಂತಹ ಭೀಕರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗಲೂ ಶರಣರು ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಮರಣೆ ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯವಲ್ಲ. ಆ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಎದುರು ಶರಣರು ತೋರಿದ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯ. ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಹ ನಡುಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಸತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ನಡುಗಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಪರಂಪರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹವು ನಶ್ವರ. ಆದರೆ ಸತ್ಯ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ನುಡಿ ನಶ್ವರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೇಹವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವವೇ “ಮರಣವೇ ಮಹಾನವಮಿ” ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ “ಜೋಳವಾಳಿಯಾನಲ್ಲ, ವೇಳೆವಾಳಿಯವ ನಾನಯ್ಯಾ” ಎಂಬ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಮಾತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಜೀವನದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸುವವನಲ್ಲ ನಾನು ಎಂಬ ದೃಢತೆಯ ಧ್ವನಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. “ಹಾಳುಗೆಟ್ಟೋಡುವ ಆಳು ನಾನಲ್ಲಯ್ಯಾ” ಎಂಬ ಮಾತು ಸಂಕಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋಗದೆ ನಂಬಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶರಣನಿಗೆ ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಬದುಕಿನ ನಡತೆ. ಲಿಂಗನಿಷ್ಠೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಲಿಂಗಧಾರಣೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ. ಕಾಯಕವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಜೀವನೋಪಾಯವಲ್ಲ. ಅದು ಘನತೆಯ ಬದುಕು. ದಾಸೋಹವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಅನ್ನದಾನವಲ್ಲ. ಅದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾನವೀಯತೆ.
ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಶರಣನಿಗೆ ಮರಣವೂ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ “ಮರಣವೇ ಮಹಾನವಮಿ” ಎನ್ನುವುದು ಮರಣವನ್ನು ಮಹಿಮೆಪಡಿಸುವ ಮಾತಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಎದುರಿಸಿದ ಮರಣವೇ ಶರಣನ ವಿಜಯೋತ್ಸವ ಎಂಬ ತಾತ್ವಿಕ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟದ ನಂತರ ಶರಣರು ವಿವಿಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರೆಂಬ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಮರಣೆಯೂ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಬಸವಣ್ಣರು ಕೂಡಲಸಂಗಮದ ಕಡೆಗೆ, ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣರು ಉಳವಿಯ ಕಡೆಗೆ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುಗಳು ಕದಳಿಯ ಕಡೆಗೆ ತೆರಳಿದರೆಂಬ ಪರಂಪರೆಯ ನೆನಪು ಇದೆ. ಅನೇಕ ಶರಣರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ನೆಲೆ ಬದಲಾದರೂ ನಂಬಿಕೆ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ದೇಹಗಳು ಚದುರಿದರೂ ಚಿಂತನೆ ಚದುರಲಿಲ್ಲ. ಕಲ್ಯಾಣದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಸಂಕಟ ಶರಣ ಚಿಂತನೆಯ ಅಂತ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು.
ಕಲ್ಯಾಣದ ಅನುಭವವು ಹೊಸ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಯಿತು. ಶರಣರ ದೇಹಗಳಿಗೆ ಮರಣ ಬಂದರೂ ಅವರ ನುಡಿಗೆ ಮರಣ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬದುಕಿಗೆ ಮರಣ ಬಂದರೂ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗೆ ಮರಣ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ನೆಲೆಗಳು ಬದಲಾದರೂ ಅವರ ಸಂದೇಶದ ಪಯಣ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.
ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಶರಣರು ಎದುರಿಸಿದ ಮರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಸೋಲು ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಸ್ತ್ರಬಲದ ಮುಂದೆ ದೇಹ ಸೋತಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸತ್ಯದ ಮುಂದೆ ಶರಣರು ಸೋಲಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರದ ಬಲದಿಂದ ಶರಣರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರ ವಚನಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ದೇಹಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಎಳೆವೊಟೆಯ ನೋವನ್ನು ನೀಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶರಣರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಎಳೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಶರಣರ ವಿಜಯ. ದೇಹವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಮರಣ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಆ ಮರಣ ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲಿನ ದಿನವಾಗದೆ ಮಹಾನವಮಿಯಾಯಿತು.
ಮಹಾನವಮಿ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಜಯದ ಹಬ್ಬ. ಅಸುರನ ಮೇಲೆ ದೇವಿಯ ವಿಜಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನ. ಆದರೆ ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಅಸುರತ್ವ ಹೊರಗಿನ ಯಾವುದೋ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾನ, ಅಹಂಕಾರ, ಜಾತಿಭೇದ, ಮೇಲುಕೀಳು, ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವೂ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಂತು ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಆ ಮರಣವೇ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.
ಶರಣರಿಗೆ ಮಹಾನವಮಿ ಹೊರಗಿನ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ತನ್ನೊಳಗಿನ ಭಯವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಸತ್ಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಕ್ಷಣವೇ ನಿಜವಾದ ಮಹಾನವಮಿ. ಮರಣದ ಎದುರು ನಿಂತು “ನಾನು ನಂಬಿದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯವೇ ಶರಣನ ಮಹಾನವಮಿ.
ಕಲ್ಯಾಣದ ಶರಣರು ಮರಣವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮರಣ ಎದುರಾದಾಗಲೂ ಅವರು ಸತ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೇ ಈ ವಚನದ ಸೂಕ್ತ ಅರ್ಥ. ಮರಣ ಯಾರಿಗೂ ಅಪೇಕ್ಷಿತವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕಿದವನಿಗೆ ಮರಣ ಎದುರಾದಾಗ ಭಯದಿಂದ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮಾರಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಶರಣತ್ವದ ಮಹತ್ವ.
ಈ ಕಾರಣದಿಂದ “ಮರಣವೇ ಮಹಾನವಮಿ” ಎಂಬ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನವನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ಶರಣರ ತ್ಯಾಗದ ತಾತ್ವಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮರಣವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದಲ್ಲ, ಮರಣದ ಎದುರು ಸತ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸುವುದು ಇದರ ಆಶಯ. ದೇಹದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ವಿಜಯದ ಆರಂಭವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಧೈರ್ಯವೇ ಇದರ ಜೀವಾಳ.
ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟದ ನಂತರವೂ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉಳಿಯಿತು. ಶರಣರ ಅನುಭವಗಳು ಉಳಿದವು. ಅವರ ಕಾಯಕದ ಘನತೆ ಉಳಿಯಿತು. ದಾಸೋಹದ ಮೌಲ್ಯ ಉಳಿಯಿತು. ಸಮಾನತೆಯ ಕನಸು ಉಳಿಯಿತು. ಲಿಂಗಾನುಭವದ ಆಂತರಿಕತೆ ಉಳಿಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ನುಡಿ ಉಳಿಯಿತು. ಮರಣವು ಶರಣರ ದೇಹಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಅವರ ವಚನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲವು ಅವರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಚಿಂತನೆ ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಗಿತು. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಎಳೆವೊಟೆಯ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಶರಣರ ನೋವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಅಂಜದ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅವರು ಮರಣವನ್ನು ಗೆದ್ದದ್ದು ದೇಹದಿಂದಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ.
ಆದ್ದರಿಂದ “ಮರಣವೇ ಮಹಾನವಮಿ” ಎಂದರೆ ಮರಣವೇ ಹಬ್ಬ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದ ಮರಣವೇ ವಿಜಯದ ಹಬ್ಬ ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಶರಣನಿಗೆ ತನ್ನ ದೇಹಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ನುಡಿ ದೊಡ್ಡದು. ತನ್ನ ಬದುಕಿಗಿಂತ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆ ದೊಡ್ಡದು. ತನ್ನ ಸುರಕ್ಷತೆಗಿಂತ ಸಮಾಜದ ಸತ್ಯ ದೊಡ್ಡದು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಶರಣರ ಮರಣವು ಕೇವಲ ಕರುಣೆಯ ಸ್ಮರಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮರತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಆನೆಗಳ ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ದೇಹಗಳು ಮಣ್ಣಾದರೂ, ಆ ದೇಹಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಸತ್ಯದ ನುಡಿಗಳು ಶತಮಾನಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಮಹಾನವಮಿ. ಶರಣರ ದೇಹಗಳ ವಿಜಯವಲ್ಲ. ಅವರ ಸತ್ಯದ ವಿಜಯ. ಅವರ ಶಸ್ತ್ರದ ವಿಜಯವಲ್ಲ. ಅವರ ನುಡಿಯ ವಿಜಯ. ಅವರ ಬದುಕಿನ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ. ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಅಮರತ್ವ.
ಲೇಖನ: ಡಾ. ಜಿ.ವಿ. ಮಂಜುನಾಥ, ಉಪನ್ಯಾಸಕರು, ಕೊಟ್ರೆ ನಂಜಪ್ಪ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ.
