ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ನ್ಯೂಸ್, ಮೈಸೂರು:
ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ — ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಉನ್ನತಿಗೆ ಜ್ಞಾನದ ದಾರಿದೀಪ.
"ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಪರಂಪರೆ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ, ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೈತಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡು, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಗೆ ಬದ್ಧವಾದ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಉನ್ನತಿ."
ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕಲಿ ಮನವನು ತಿದ್ದೋಣ
ವಿವೇಕದ ಹಾದಿಯಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಯನಿಡೋಣ
ಕರುಣೆಯ ಕಿರಣವ ಜಗದಲಿ ಹರಡೋಣ
ಮಾನವೀಯ ಬದುಕಿಗೆ ಅರ್ಥವ ತುಂಬೋಣ.
“ಜ್ಞಾನ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ವಿವೇಕ ಸರಿಯಾದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿಸುತ್ತದೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಬದುಕನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತದೆ.”ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ವಿವೇಕವನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಮ್ಮ ನಡೆನುಡಿ ಇತರರಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೇವಲ ನಮಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬೇಕು. ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಒಂದಾಗುವಾಗಲೇ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಉನ್ನತಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಕ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಅವನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದಲೂ, ಪಡೆದ ಅಧಿಕಾರದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಅವನ ಚಿಂತನೆಯ ಆಳ, ನಡವಳಿಕೆಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ವಿವೇಕದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಘನತೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ವಿವೇಕವು ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಗುಣಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ. ಅವರ ಸ್ಮರಣೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿಯೊಬ್ಬರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜೀವನದ ನಡವಳಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವುದೂ ಆಗಿದೆ.
ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಥನಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನಾಕರನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕಥೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಜನಪ್ರಚಲಿತ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರತ್ನಾಕರನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾರಿಹೋಕರನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೃತ್ಯಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಆತ ಚಿಂತಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬದವರಿಗಾಗಿ ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ, ತನ್ನ ಕೃತ್ಯಗಳ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಇತರರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡಿತು ಎಂದು ಕಥೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಿವು ಅವನ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಕಲಕಿತು. ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಅವನಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಿತು. ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ರತ್ನಾಕರನು ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಾದನೆಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರಂಪರೆಯ ನಂಬಿಕೆ.
ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪಾಪಿಯೊಬ್ಬ ಸಂತನಾದ ಅದ್ಭುತವೆಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮನುಷ್ಯನೊಳಗೆ ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆಯ ಶಕ್ತಿ ಜಾಗೃತವಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು. ತಪ್ಪು ಮಾಡದವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಲ್ಲ. ತಪ್ಪನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅದರ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು, ಮತ್ತೆ ಅದೇ ತಪ್ಪು ನಡೆಯದಂತೆ ತನ್ನನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವವನು ನಿಜವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬದಲಾವಣೆಯು ಕೇವಲ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಡೆನುಡಿ, ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಉನ್ನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕಥೆ ಸಾರುವ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶ ಇದೇ.
ಜ್ಞಾನದ ದಾರಿದೀಪವೆಂದು ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವರ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯವೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ರಾಮಾಯಣವು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವ ಬದುಕಿನ ಅನೇಕ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ರಾಮನ ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಸೀತೆಯ ಆತ್ಮಗೌರವ, ಭರತನ ತ್ಯಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಸಹೋದರ ಪ್ರೀತಿ, ಹನುಮಂತನ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಅಹಂಕಾರ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಓದುಗರನ್ನು ಚಿಂತನೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮನುಷ್ಯನೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗುಣದೋಷಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ರಾಮಾಯಣದ ಒಳಾರ್ಥ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಮಾಯಣದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಅದರ ಘಟನೆಗಳ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅವನ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮ, ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಆಸೆ ಅತಿರೇಕವಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪತನವನ್ನು ಅದು ವಿವಿಧ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರಾವಣನು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗದೆ ಪತನ ಹೊಂದುವ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನವಿರುವುದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನೈತಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ಬೆಂಬಲವೂ ಅಗತ್ಯ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜ್ಞಾನವು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಧನವಾಗುವ ಬದಲು ವಿನಾಶದ ಕಾರಣವೂ ಆಗಬಹುದು.
ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂದೇಶದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಾಹಿತಿಯು ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ ಅಸಹನೆ, ದ್ವೇಷ, ಸ್ವಾರ್ಥ, ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಾಹಿತಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯ ವಿವೇಕಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ವೈರುಧ್ಯಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಓದಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜ್ಞಾನದ ಆರಂಭವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಪಕ್ವತೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ನಿಜವಾದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಫಲವಾಗಬೇಕು.
ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಸ್ಮರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಓದುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಮರೆಯಬಾರದು. ಮಹಾಕಾವ್ಯವು ಧರ್ಮ, ನ್ಯಾಯ, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ, ಆಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನುಮಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕಾಂಡದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಇಂದಿನ ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೆಂದರೆ ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಸಂಗವನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ. ಅದರ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಕಾಲದ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವುದೂ ಅಗತ್ಯ.
ಜ್ಞಾನವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಬೇಕು. ವಿವೇಕವು ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ತಾಳ್ಮೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಮಾನವೀಯತೆ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದ ಇತರರಿಗೆ ನೋವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಯೋಚಿಸುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಗುಣಗಳು ಒಂದಾಗಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದಲೋ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುವುದರಿಂದಲೋ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಉನ್ನತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಿಳಿದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ, ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಅನ್ಯಾಯದ ಎದುರು ಮೌನವಾಗದೆ ನಿಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೈತಿಕ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವುದಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲಕುತ್ತದೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕೃತಿ ಓದುಗನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಉತ್ತರಗಳನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ರಾಮಾಯಣವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಲಾರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಗೊಂಡಿರುವುದೂ ಅದರ ಕಥನಶಕ್ತಿಯ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಲವೂ ತನ್ನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮರುಓದಿದೆ. ಈ ನಿರಂತರ ಸಂವಾದವೇ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವಂತಿಕೆ.
ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಸ್ಮರಣೆ ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಬೇಕು. ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೇವಲ ಹುದ್ದೆ, ಹಣ ಅಥವಾ ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದ ಅಳೆಯದೆ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ಅಳೆಯುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವಾರ್ಥದ ಸಾಧನವಾಗಿಸದೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಿಸಬೇಕು. ಸೋಲು ಎದುರಾದಾಗ ಹತಾಶರಾಗದೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ತಪ್ಪು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಇತರರನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು ತಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಎದುರಾದಾಗ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ ಸಂವಾದದ ದಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು. ಇಂತಹ ಗುಣಗಳೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಬುದ್ಧ ನಾಗರಿಕನನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಜನ್ಮಸ್ಮರಣೆ ನಮಗೆ ನೀಡುವ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೇರಣೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಳಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿದೆ. ಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ಮೆದುಳಿನ ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಹೃದಯದ ಮೌಲ್ಯವಾಗಬೇಕು. ವಿವೇಕವು ಕೇವಲ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬೇಕು. ಮಾನವೀಯತೆ ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಯಾಗದೆ ನಿತ್ಯದ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಬೇಕು. ತನ್ನನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ. ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಮಾಜವೇ ಶಾಂತಿಯುತ ಜಗತ್ತಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಗತಕಾಲದ ಮಹಿಮೆ ಯನ್ನು ನೆನೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿವೇಕದೊಂದಿಗೆ, ಸಾಧನೆಯನ್ನು ನೈತಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಬೇಕು. ಅಂತರಂಗವನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆರಂಭವಾ ಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಜ್ಞಾನ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಉನ್ನತವಾ ಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳೇ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಬೆಳಕಾಗುತ್ತವೆ.
ಲೇಖಕರು: ಕೆ. ಎಸ್ ಪ್ರಮೋದ್ ಕುಮಾರ್, ಮೈಸೂರು.
