ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ನ್ಯೂಸ್, ಮೈಸೂರು:
"ಅಜ್ಜ,ಅಜ್ಜಿಯರು ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅನುಭವ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನೀಡುವ ಜೀವಂತ ದಾರಿದೀಪಗಳು. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಅವರ ಅನುಭವವನ್ನು ಸಮಾಜದ ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಾಗ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಬಾಂಧವ್ಯ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ಕುಟುಂಬವೂ ಸಮಾಜವೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನವೀಯವಾಗುತ್ತದೆ."
ಹಿರಿಯರ ಮಾತು ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿ
ಅವರ ಅನುಭವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಿರಿ
ಅಜ್ಜ,ಅಜ್ಜಿಯರ ಮಮತೆಯ ನೆರಳು
ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು.
ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಅಜ್ಜನ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಮತೆಯಿಂದ ಕೈಯಾಡಿಸುವ ಅಜ್ಜಿಯ ಬೆರಳಲ್ಲೂ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ವಯಸ್ಸಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲ. ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಅನುಭವ, ಮತ್ತೊಂದು ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗಬೇಕಾದ ಜ್ಞಾನ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ನೆನಪು ಮತ್ತು ಜೀವನದರ್ಶನದ ಜೀವಂತ ಭಂಡಾರ. ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಅಪಾರ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬೇಕು, ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಹೇಗೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಲಿಸಬಲ್ಲವರು ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಜ್ಜ–ಅಜ್ಜಿಯರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಶುಭಾಶಯ ಹೇಳುವ ದಿನವಲ್ಲ, ಹಿರಿಯರ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಜವೇ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನ.
ಜಗತ್ತಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯರ ದಿನ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಲವಾದ ರೂಪ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವೆಸ್ಟ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಮರಿಯನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಕ್ವೇಡ್ ಪ್ರಮುಖರು. ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟಿತನ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕಂಡ ಅನುಭವದಿಂದ ಅವರು ಹಿರಿಯರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯರು ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವದಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ದಿನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಾಗಿ ಅಭಿಯಾನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1973ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯರ ದಿನಆಚರಣೆಗೆ ದಾರಿ ತೆರೆದಿತು. ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 1978ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಮುಂದಾಯಿತು ಮತ್ತು 1979ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನದ ನಂತರ ಬರುವ ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯರ ದಿನ ಆಗಿ ಆಚರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ಮೂಲ ಆಶಯವೇ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಅವರ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವುದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ 60 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರ ಸಂಖ್ಯೆ 2022ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 14.9 ಕೋಟಿ, ಅಂದರೆ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 10.5 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಿರಿಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 34.7 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾಲು 20.8 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು UNFPAಯ India Ageing Report 2023 ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಇಂದಿನ ಅಜ್ಜ–ಅಜ್ಜಿಯರ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಾಳೆಯ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲ. 2011ರ ಜನಗಣತಿ ಆಧಾರಿತ UNFPA ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ 60 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 8.3 ಪ್ರತಿಶತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅದು 12.3 ಪ್ರತಿಶತ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ 11.2 ಪ್ರತಿಶತ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 10.3 ಪ್ರತಿಶತ, ಪಂಜಾಬ್ನಲ್ಲಿ 9.7 ಪ್ರತಿಶತ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 9.2 ಪ್ರತಿಶತ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 9.1 ಪ್ರತಿಶತ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ತಲಾ 9 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 7.1 ಪ್ರತಿಶತ, ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ 7.2 ಪ್ರತಿಶತ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 7.3 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವಯೋವೃದ್ಧ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಿತ್ರವೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. 2011ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 60 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರ ಸಂಖ್ಯೆ 10.38 ಕೋಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.54 ಕೋಟಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 1 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ, ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 77 ಲಕ್ಷ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 57 ಲಕ್ಷ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 58 ಲಕ್ಷ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 59 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48 ಲಕ್ಷ ಹಿರಿಯರು ಇದ್ದರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಕೇರಳ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಪಂಜಾಬ್ನಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹಿರಿಯರ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಆರೈಕೆ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು 2010ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳವರೆಗೆ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವೃದ್ಧರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಆಧಾರಿತ ಆರೈಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಕೇವಲ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಗೂ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ‘ಅಟಲ್ ವಯೋ ಅಭ್ಯುದಯ ಯೋಜನೆ’ಯಡಿ ಹಿರಿಯರ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ‘ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಮಗ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’, ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಯೋಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ’ ಮತ್ತು ‘ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ’ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿರಿಯರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೂ ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಶ್ರಯಗೃಹಗಳು, ಆಹಾರ, ವಸತಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. 2025ರ ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದ 29 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 696 ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಶ್ರಯಗೃಹಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿರಿಯರ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೂ ಮಹತ್ವದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ‘ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪಾಲನೆ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಯ್ದೆ, 2007’ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಆರೋಗ್ಯ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ‘ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ’ಯ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷದ ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ 2019–20ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 1.50 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಾಗೂ 2024–25ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 1.52 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಾಖಲೆ ಇದೆ. ಕೇರಳ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ವಿವಿಧ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಅಜ್ಜ,ಅಜ್ಜಿಯರ ಬದುಕನ್ನು ಕೇವಲ ಪಿಂಚಣಿ, ಔಷಧಿ ಅಥವಾ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾದದ್ದು ಗೌರವ, ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಾವು ಇನ್ನೂ ಅಗತ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂಬ ಭಾವನೆ. ವಯಸ್ಸಾದವರು ದೇಹದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರ ಅನುಭವ ನಿಧಾನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕಂಡ ಬರ, ಬಡತನ, ಪರಿಶ್ರಮ, ಕುಟುಂಬದ ಏಳುಬೀಳು, ಸಂಬಂಧಗಳ ಏರುಪೇರು, ಬದುಕಿನ ಗೆಲುವು–ಸೋಲುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಪಾಠಗಳಾಗಿವೆ.
ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವೇಕವನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಕಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಜ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಘಟನೆ, ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಪಾಠ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೂರಾರು ಪುಟಗಳ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಿಂತ ಆಳವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗ “ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಹಿರಿಯರ ಧ್ವನಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ “ಬದುಕು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವ ಅವರ ಮಾತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಮೂಡಿದಾಗ “ಸಂಬಂಧ ಗೆಲ್ಲುವುದು ವಾದ ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು” ಎನ್ನುವ ಅವರ ಅನುಭವ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಜ್ಜ,ಅಜ್ಜಿಯರ ಕೊಡುಗೆ ಮನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ದಶಕಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಿವೃತ್ತರಾದರೆ ಅನುಭವವೂ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಯುವಜನರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತರೆ ಹಿರಿಯರು ಸಮಾಜದ ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಆರೈಕೆ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಹಂಚುವವರಾಗಿ ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಇಂದು ಕುಟುಂಬಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತಿವೆ. ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಬೇರೆ ನಗರಗಳಿಗೆ, ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬವೂ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬಹುದು. ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ನಿರಾಳವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡಬಹುದು. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಕುಟುಂಬದ ಹಳೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಅವರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಲಿಸಬಹುದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಿಳಿದಿರುವ ಜೀವನಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದು. ಇದು ಕೇವಲ ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲ, ಎರಡು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಶಿಕ್ಷಣ.
ಅಜ್ಜ–ಅಜ್ಜಿಯರ ದಿನದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವೂ ಇದೇ. ಆ ದಿನ ಹೂವು ಕೊಟ್ಟು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಶುಭಾಶಯ ಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆ ಮುಗಿಯಬಾರದು. ಅವರ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮಾತನಾಡುವ ಒಂದು ಗಂಟೆ, ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಚಾರಿಸುವ ಒಂದು ಕರೆ, ಅವರ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಒಂದು ಸಂಜೆ, ಅವರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಮಾಜ ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ಮರವೇ ಬಿರುಗಾಳಿಯಲ್ಲೂ ನಿಂತು ನೆರಳು ನೀಡಬಲ್ಲದು.
ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ,ಅಜ್ಜಿಯರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸದಸ್ಯರಿರುವ ಕುಟುಂಬವಲ್ಲ. ಅದು ಜೀವಂತ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಿರುವ ಮನೆ. ಅದು ಅನುಭವದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಿರುವ ಮನೆ. ಅದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಮೌನ ಪಾಠಶಾಲೆ. ಅವರ ಮಡಿಚಿದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಗುರುತುಗಳಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಆ ಕೈಗಳಲ್ಲೇ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಆಶೀರ್ವಾದವಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಅಜ್ಜ,ಅಜ್ಜಿಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಭೂತಕಾಲದ ನೆನಪಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು. ಅವರು ನಿನ್ನೆಯ ಬದುಕಿನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಾಳೆಯ ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿದೀಪಗಳು. ಅವರ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕುಟುಂಬ ತನ್ನದೇ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಸಂಸ್ಕಾರವಲ್ಲ, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ. ಅಜ್ಜ,ಅಜ್ಜಿಯರ ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಯುವ ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬದುಕನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
“ಹಿರಿಯರ ನೆರಳು ಇರುವ ಮನೆಗೆ, ಬದುಕಿನ ಬಿಸಿಲು ತಟ್ಟದು, ಅವರ ಅನುಭವದ ದೀಪ ಇರುವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ದಾರಿ ಕತ್ತಲಾಗದು.”
ಲೇಖನ: ಕಾಶಿಗೌ, ಸಾಹಿತಿ ,ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಮೈಸೂರು.
