ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ “ಬಂದ್” ಅಂತ ಹೇಳಿ ಜನರನ್ನು ಯಾರು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? “ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ” – ಸತ್ಯವೇ? ಇಲ್ಲವೇ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಸುಳ್ಳು ಕಥೆ? ಒಂದು ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಯಾಕೆ “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕಷ್ಟ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹರಡುತ್ತಿರುವ ಸುದ್ದಿಗಳು – ಮಾಹಿತಿ ಯುದ್ಧವೇ? ಜನರ ಆತಂಕದ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ-ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಆಟ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ? ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಯಾರು? ಮಾಹಿತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯೇ? ವೈರಲ್ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಜಾಸ್ತಿಯೇ? ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ – ಸತ್ಯ ಏನು? ಸುಳ್ಳು ಏನು?. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ನಡುವೆ Strait of Hormuz ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿಗಳು ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿವೆ.
“ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂದ್ ಆಗಿದೆ”, “ಭಾರತದ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಇರಾನ್ ತಡೆಯುತ್ತಿದೆ”, “ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ಮೊದಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಚಿತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ಆಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ “Shenlong” ಎಂಬ ಲೈಬೀರಿಯಾ ಧ್ವಜದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ದಾಟಿ Mumbai Port ತಲುಪಿದೆ. ಈ ಹಡಗು Ras Tanura ಬಂದರಿನಿಂದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.
ಸುಮಾರು 1.35 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಈ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದಾಗಿ ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಈ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದದ್ದು ಯಾಕೆಂದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಲವಾರು ಹಡಗುಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸಲು ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂದ್ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ.
“ಇರಾನ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮೊದಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್” – ಸತ್ಯವೇ?. ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾತು ಏನೆಂದರೆ:
“ಇರಾನ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ಮೊದಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಕಳುಹಿಸಿದೆ.” ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ Iran ಅಥವಾ India ಸರ್ಕಾರ ದೃಢಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಾಗಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ತೈಲ ಹಡಗು.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಅಪಾಯಕರವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂದ್ ಆಗಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ: ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಬಂದದ್ದು ಸತ್ಯ. “ಇರಾನ್ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ” ಕಥೆ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಯಾಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಮಹತ್ವದದು?. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಸುಮಾರು 20%-25% ಭಾಗ ಈ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದಕ್ಕೇ ಮಧ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಸಣ್ಣ ಸುದ್ದಿ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳ ಹಿಂದೆ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಖಾತೆಗಳು. “ಭಯ”, “ಆತಂಕ”, “ಆಘಾತ” ಎನ್ನುವ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ವೈರಲ್ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು:
1 ವೈರಲ್ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಡ:ಸತ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಿಂತ ಸಂಚಲನಕಾರಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲಿಕ್ಕು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
2 ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರ: ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇಶೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
3 ಮಾಹಿತಿ ಯುದ್ಧ: ಇಂದಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವು ಕೇವಲ ಗನ್-ಬಾಂಬ್ ಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರವೂ ಒಂದು ಶಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಜನರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು. ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ: ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿ ಬಂದರೆ ಮೂಲವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಅಂಧವಾಗಿ ನಂಬಬಾರದು. ಸತ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಸಮಾಜದ ಲಕ್ಷಣ.
ಅಂತಿಮ ಮಾತು:
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹರಡುತ್ತಿರುವ ಸುದ್ದಿಗಳು ನಮಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಮಾಹಿತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ಇದೆ. ಒಂದು ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪರಿಶೀಲಿತ ಮಾಹಿತಿ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುದ್ದಿ ಓದುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ… ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ನಂಬಿ…ನಂಬಿದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಹಂಚಿ.....
ಲೇಖನ: ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕೆ ಟಿ, ಸಮಾಜ ಚಿಂತಕ, ಬೆಂಗಳೂರು.
